Aandeelhoudersovereenkomst
9 juli 2026
SHA
Belangrijk om op te merken is dat een aandeelhoudersovereenkomst (SHA) alleen werking heeft tussen de contractspartijen. De vennootschap zelf is in beginsel niet gebonden aan de overeenkomst tenzij zij expliciet haar handtekening onder de overeenkomst heeft gezet.[1]
Aandeelhouders die een overname afwijzen, kunnen na het slagen van het bod in een ongemakkelijke positie komen. Zij hebben in de Algemene Leden Vergadering (AVA) geen doorslaggevende stem, kunnen hun belang moeilijk vervreemden tegen een goede prijs omdat externe partijen weinig interesse hebben in een minderheidspakket, en zijn voor hun rendement grotendeels afhankelijk van het dividendbeleid van de meerderheidsaandeelhouder. Wanneer de meerderheidsaandeelhouders een reserveringbesluit nemen ten aanzien van de winst, die effectief de minderheidsaandeelhouders buiten sluit van dividend kunnen minderheidsaandeelhouders in knel komen te zitten. Een oplossing kan liggen in een verhoogde motiveringsplicht en transparantie van het dividendbeleid, vooral wanneer de minderheidsaandeelhouders langdurig worden buitengesloten van dividend. De vennootschap zou concrete toezeggingen kunnen doen over hervatting of verhoging van het dividend. Dit kan bij dragen aan een evenwichtigere belangenafweging en kan de rechter aanleiding geven om intensiever te toetsen.[2]
Veelal zullen er bedingen in de aandeelhoudersovereenkomst worden opgenomen om dit soort situaties te voorkomen. Een drag-along beding verplicht de minderheidsaandeelhouders hun aandelen mee te verkopen wanneer een meerderheidsaandeelhouder zijn belang aan een derde verkoopt. Een tag-along beding geeft minderheidsaandeelhouders het recht hun aandelen mee te verkopen onder dezelfde voorwaarden als de meerderheidsaandeelhouders. Ook in het geval van drag along en tag-along bedingen geldt dat deze enkel tussen de aandeelhouders onderling geldt. Als de statuten een aanbiedingsregeling kennen dan zal de minderheidsaandeelhouder eerst zijn aandelen moeten aanbieden aan zijn medeaandeelhouders. Dit geld ook voor het statutaire intrekkingsrecht.[3] Ook hierbij geldt dat de aandeelhoudersovereenkomst secundair is aan de statuten.
Het is niet onrechtmatig dat een meerderheidsaandeelhouder door middel van een constructie zoals juridische fusie, splitsing of omzetting de toepasselijkheid van de uitkoopregeling bewerkstelligt, mits de minderheidsaandeelhouders daardoor niet onevenredig worden benadeeld. Of het onrechtmatig is hangt af van de omstandigheden van het geval. In elk geval kan een besluit tot fusie dat enkel tot strekking heeft om de minderheidsaandeelhouders uit te stoten in strijd zijn met de redelijkheid en billijkheid.[4]
Een ander conflict wat na een bedrijfsovername kan ontstaan is de situatie waarin de samenwerking tussen de koper en de achterblijvende aandeelhouders mislukt. De minderheidsaandeelhouders kunnen dan, mits dit geregeld is in de aandeelhoudersovereenkomst, eisen dat de koper alle aandelen overneemt. De vraag is dan vaak op basis van welke prijs dit gebeurd. In casu was de prijs bepaalt aan de hand van de Earnings Before Tax, Interest, Depreciation and Amortisation (EBITDA). Naar oordeel van de Ondernemingskamer (OK) was de EBITDA gedaald door toedoen van de koper. Dit betekende dat de koper de in de aandeelhoudersovereenkomst prijsbepalingsmechanisme als uitgangspunt moet nemen.[5]
[1] Rechtbank Rotterdam 27 oktober 2010, ECLINL:RBOT:2010:BO4104, ro. 5.11 & 5.12.
[2] Conclusie AG 12 april 2013, ECLI:NL:PHR:2013:BZ9145, ro. 3.3 & 3.4 & 3.10 &3.11.
[3] Art. 2:87a BW.
[4] Hoge Raad 14 september 2007, ECLILNL:HR:2007:BA4117, ro. 4.2 & 4.3. en art. 2:8 BW.
[5] Ondernemingskamer Amsterdam 23 oktober 2025, ECLI:NL:GHAMS:2025:2954.